TRONG VĂN HỌC HIỆN ĐẠI

Trong xã hội ngày xưa, khi phương tiện truyền tải thông tin còn khá hạn chế, việc liên lạc và kết nối với nhau là vô cùng khó khăn. Vì vậy, có thể nói, hình tượng “cây cầu” xuất hiện trong ca dao như muốn cất cao niềm ước mong và khát khao được gắn kết, được rút ngắn khoảng cách về mặt địa lý hay phá bỏ những ngăn cách giữa tâm hồn con người với nhau.

Tuy vậy, hình tượng “cây cầu” trong văn học hiện đại lại mang những ý nghĩa mới mẻ. Nó không còn nhấn mạnh niềm khao khát liên lạc và kết nối như trong văn học dân gian mà lại thể hiện sự cô đơn hiu quạnh, lẻ loi, trống trải, những chờ mong của con người.

MỘNG ĐỜI

Dù xa cách mong tình còn mãi

Dẫu hứa rồi sao lại lo âu

Còn đây bến nước cây cầu 

Lòng ta nguyện vẫn khắc câu chung tình.

[...]

-Nguyễn Quang Long-

HƯƠNG CỎ

[...]

Cây cầu bán nguyệt ai xây 

Bảy màu lấp lánh đẹp ngây ngất lòng 

Dáng duyên con gái chưa chồng 

Khiến bao nam tử ngồi đông đếm buồn.

-Bạch Vân Nam-

Mặt khác, hình tượng “cây cầu” giờ đây cũng chỉ là những miêu tả cho hình ảnh cây cầu trong thực tế. Nó phản ánh hiện thực đời sống, lấy những hình ảnh nên thơ từ bức tranh thiên nhiên trong đời thực để tô điểm cho lời văn của mình. (Điển hình là cây cầu trong các nước nông nghiệp như Việt Nam ta: “Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi”).

HƯNG YÊN TRONG TÔI

Hưng Yên một tỉnh không đồi

Biển xanh chẳng có - đất bồi ven sông

Uốn quanh một dải lụa hồng

Cây cầu Yên Lệnh nối thông đôi bờ.

(Tocngan.HYTV)

Rồi cũng từ những hình ảnh ấy, “cây cầu” đã thắp lên trong lòng ta những thổn thức, những tâm tư tình cảm, những suy ngẫm về cuộc sống.

Chung quy lại, mặc dù ý nghĩa hình tượng “cây cầu” trong thơ ca hiện đại đã mang những nét đặc trưng khác với trong văn học dân gian, nhưng ca dao vẫn là tiền đề, là nguồn cội và vẫn mang những ảnh hưởng nhất định đến văn học hiện đại. Hình tượng “cây cầu” gọi ta nhớ về những điều thô sơ, giản dị và nếu con người ta không ngừng đắm mình vào những nỗi lòng, những suy tư, “cây cầu” ấy sẽ không bao giờ mất đi. Hình tượng “cây cầu” đã, đang và sẽ luôn đóng vai trò độc đáo về mặt diễn tả những thăng trầm, những nỗi buồn đầy cô độc trong tâm hồn con người ta.